فیلم “Vivarium” محصول سال ۲۰۱۹، یکی از آن آثاری است که از همان لحظهٔ آغاز، شما را به دنیایی عجیب و تاریک میبرد. داستان دربارهٔ یک زوج جوان به نام جین و تام است که به دنبال خرید خانهٔ جدید، وارد محلهای عجیب و یکنواخت میشوند. اما خیلی زود متوجه میشوند که این محلهٔ سبز و آرام، در واقع یک زندان است که هیچ راه خروجی ندارد.
“Vivarium” یک فیلم علمیتخیلی و ترسناک نیست که با هیولاها یا صحنههای پرهیجان شما را بترساند؛ بلکه با نشان دادن پوچی و بیمعنایی زندگی در جهان مدرن، به عمق ذهن شما نفوذ میکند و پرسشهایی اساسی دربارهٔ آزادی، خانواده و نقش انسان در جامعه مطرح میکند.
نمادها و پیامهای فیلم
۱. جوجهٔ رها شده: هشدار اولیه
فیلم با صحنهای از یک جوجهی از لانه افتاده شروع میشود. این تصویر تلخ، به نوعی سرنوشت شخصیتهای اصلی را پیشبینی میکند: موجوداتی بیپناه که در جهانی بیرحم گیر افتادهاند. این جوجه نمادی از انسانهایی است که در این سیستم، هیچ جایگاهی ندارند و محکوم به فنا هستند.
۲. محلهٔ سبز: زندانی در ظاهر آزاد
محلهٔ سبز، با خانههای یکسان و فضای آرام، در ابتدا شبیه یک بهشت مدرن است. اما خیلی زود معلوم میشود که این آزادی ظاهری، چیزی جز یک توهم نیست. جین و تام نمیتوانند از این محله فرار کنند و هر تلاششان برای خروج، بینتیجه است. این محله نمادی از زندانهای نامرئی جامعه مدرن است؛ جایی که آزادی به انتخابهایی محدود و از پیش تعیین شده تقلیل یافته است.
۳. فرزند: اجبار اجتماعی و محصول سرمایهداری
یکی از تلخترین بخشهای فیلم، نقش فرزند است. جین و تام مجبور میشوند یک موجود عجیب و غریب را به عنوان فرزند خود بزرگ کنند. این فرزند نه از روی عشق، بلکه به عنوان یک وظیفه و جبر اجتماعی به آنها تحمیل میشود. در واقع، این موجود نمادی از نیروی انسانی است که در سیستم سرمایهداری تولید میشود؛ نه برای شکوفایی، بلکه برای خدمت به چرخهٔ بیپایان کار و مصرف.
۴. ماتریکس بدون منجی
“Vivarium” را میتوان با “ماتریکس” مقایسه کرد، اما بدون هیچ امیدی برای رهایی. در ماتریکس، نئو و گروه مقاومت تلاش میکنند تا از سیستم فرار کنند. اما در “Vivarium”، هیچ راه فراری وجود ندارد. شخصیتها محکوم به زندگی در این زندان هستند و سیستم حتی پس از مرگ آنها به کار خود ادامه میدهد. این ناامیدی مطلق، فیلم را به یکی از تاریکترین آثار سینمایی تبدیل میکند.
۵. مرگ بیاهمیت: پایان بیمعنا
یکی از تلخترین پیامهای فیلم، بیاهمیتی مرگ است. جین و تام، بدون هیچ عزاداری یا توجهی، در سکوت از دنیا میروند. جسدشان دفن میشود و خانه برای قربانیان بعدی آماده میشود. این نشان میدهد که در این سیستم، انسانها چیزی جز ابزارهای قابل جایگزینی نیستند.
“Vivarium” یک فیلم عادی نیست؛ بلکه یک تجربهٔ تلخ و تکاندهنده است که شما را به فکر فرو میبرد. این فیلم نشان میدهد که چگونه جهان مدرن، با ظاهر آزادی و رفاه، انسان را در یک زندان نامرئی گرفتار کرده است.