در ادبیات اسلامی با مفهوم مستضعفین روبرو هستیم.

مفهوم مستضعفین در قرآن کریم در برابر مستکبرین قرار گرفته که به این نکته اشاره دارد که ضعف در مستضعفین نتیجه استکبارِ مستکبرین است؛ یعنی این مستکبرین هستند که مستضعفین را استضعاف کرده‌اند و اگر این استضعاف نبود، شاید این مستضعفین در حالت ضعف قرار نداشتند. در این نگاه، مستضعفین لزوماً معادل فقرا نیستند؛ بلکه هر کس که از سوی مستکبرین در ضعف نگه داشته شده و از استفاده کامل از استعدادهای خود محروم شده باشد، مصداق مستضعف خواهد بود.

در آن سو، مفهوم آسیب‌پذیر که در ادبیات غربی رایج است، اشاره به این دارد که قشر آسیب‌پذیر در وضعیتی است که به راحتی دچار آسیب می‌شود. در این مفهوم، به نوعی ضعف به خود قشر آسیب‌پذیر نسبت داده شده است و اشاره‌ای به عامل خارجی وجود ندارد. در این نگاه، قشر آسیب‌پذیر مردمی هستند که خودبه‌خود در معرض آسیب قرار دارند و نیازمند کمک اقشار قوی هستند؛ و هر کمکی هم که اقشار برخوردار به ایشان می‌کنند، لطف است و گرنه به‌صورت طبیعی حقی بر گردن ثروتمندان ندارند.

بنابراین می‌توان مفهوم مستضعفین را یک مفهوم انقلابی نامید که علاوه بر وجود ضعف در مستضعفینِ مظلوم، به مستکبرینِ ظالم و نقش آنان در وجود این ضعف نیز اشاره دارد و زمینه را برای اقدام علیه ظالمِ مستکبر و مبارزه با ریشه‌ها و عوامل ایجاد ضعف و مظلومیت آماده می‌کند.