قارون با قصرش در زمین فرو رفت. (۱) این سقوط ترسناک باعث شد آنها که اسیر زرق و برق ثروت او شده بودند، بفهمند که ثروت نجاتبخش نیست. (۲) این سقوط باعث شد دنیازدگان دوباره خدا را به یاد بیاورند. (۳) باعث شد کفر قارون که پشت تجمل او مخفی شده بود، دیده شود. (۴)
شاید هیچ کار فرهنگی و فکری دیگری چنین اثری نداشت. شاید نمایش تجملاتی قارون چنان آتش طمع و آرزو را شعلهور کرده بود که بدون رفع این مانع بزرگ، هیچ راهی برای هوشیار کردن گرفتاران این آتش وجود نداشت.
شاید این یک قانون کلی باشد که توصیههای عمومی بدون مجازات سرکشان و نجات جامعه از دستکاری افکار توسط آنان، کافی نیست. بدون عبور از سد جلال ظاهری فرعون و تجمل چشمگیر قارون، جامعه به مسیر توحید و عدالت بازنمیگردد. تلاش فکری و فرهنگی بدون مبارزه با اخلال فرعونها و قارونها در ادراک عموم، بسیار کماثر یا حتی بیاثر خواهد بود. (۵)
________________________________________
(۱) فَخَسَفۡنَا بِهِۦ وَبِدَارِهِ ٱلۡأَرۡضَ - قصص: ۸۱
(۲) وَیۡکَأَنَّهُۥ لَا یُفۡلِحُ ٱلۡکَٰفِرُونَ - قصص: ۸۲
(۳) وَیۡکَأَنَّ ٱللَّهَ یَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن یَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ وَیَقۡدِرُۖ لَوۡلَآ أَن مَّنَّ ٱللَّهُ عَلَیۡنَا لَخَسَفَ بِنَا - قصص: ۸۲
(۴) همان: وَیۡکَأَنَّهُۥ لَا یُفۡلِحُ ٱلۡکَٰفِرُونَ - قصص: ۸۲
(۵) وَلَقَدۡ بَعَثۡنَا فِی کُلِّ أُمَّةٖ رَّسُولًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱجۡتَنِبُواْ ٱلطَّٰغُوتَۖ - نحل: ۳۶