1 به قارون گفته شد: «نیکی کن، همانطور که خدا به تو نیکی کرد.» (۱)
این میتواند راه استفاده از دارایی برای به دست آوردن آخرت باشد. چون آنچه نزد ماست، فانی میشود و آنچه نزد خداست، باقی میماند؛ پس نصیب از دنیا آن است که نزد خدا باشد، مثلاً با قرضالحسنه دادن به خدا (۲) . نیکی کردن، امکانات دنیوی را قابل انتقال به آخرت میکند، اما آنچه نزد ما باشد، میماند و نصیب دیگران خواهد بود.
احسان با تکاثر و تجمل صورت نمیگیرد. با سودجویی و منفعتطلبی نمیتوان مانند خدا نیکی کرد. اگر کسی تمام زندگی را صرف بیشتر کردن ثروت و بیشتر لذت بردن از آن کرد، هیچکس او را نیکوکار نخواهد دانست و قدرشناس احسان خدا به خود نخواهد شناخت.
خداوند نیکی کرد و به تو چیزی عطا کرد، تو هم نیکی کن و به دیگران عطا کن. سخاوت و قناعت لازم است تا انسان از خودخواهی و نفع شخصی صرف نظر کند و احسان کند.
فقط هم صدقه دادن نیست؛ به کار انداختن ثروت برای کمک به جامعه هم احسان است. ایجاد اشتغال و درآمد، امکان تشکیل خانواده و تربیت نسل آینده، تولید آنچه مردم نیاز دارند، عمران و آبادانی زمین و مانند آن، نوعی از سرمایهداری را شکل میدهد که در آن هدف از فعالیت اقتصادی، منفعت جمعی، کسب رضایت خدا و خدمت و احسان است. در مقابل، انباشت و سودجویی خودخواهانه نه تنها نیکی نیست، بلکه اضرار و بدی کردن است. تخریب محیط زیست و اتلاف نعمتهای خداوند، ضایع کردن حقوق کارکنان، نابود کردن دیگران به بهانه رقابت، تغییر فرهنگ جامعه برای فروش بیشتر و مانند آن، نمونههای واضح از آسیبهای سرمایهداری خودخواهانه است که دچار آن هستیم.
________________________________________
(۱) وَأَحۡسِن کَمَآ أَحۡسَنَ ٱللَّهُ إِلَیۡکَ - قصص: ۷۷
(۲) مَّن ذَا ٱلَّذِی یُقۡرِضُ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا فَیُضَٰعِفَهُۥ لَهُۥٓ أَضۡعَافٗا کَثِیرَةٗۚ - بقره: ۲۴۵