در روایات آمده است که باید روز را به چند بخش تقسیم کرد و هر بخش را به یکی از ابعاد زندگی اختصاص داد. معیشت و کسب و کار یکی از این ابعاد است. (1)
با توجه به این روایات می توان نتیجه گرفت که کار تمام وقت از نظر منابع اسلامی اندازه مشخصی دارد که اختصاص زمان بیشتری از روز به شغل و کار درست نیست.
از سوی دیگر در روایات تاکید زیادی روی تلاش برای تأمین معیشت خانواده شده است. (2)
جمع این دو دسته از روایات می تواند این باشد که با اختصاص بخشی از روز به کسب و کار باید معیشت خانواده تأمین شود.
این تحلیل دو نکته مهم دارد : اول اینکه نباید سایر ابعاد زندگی فدای تأمین معاش و درآمد شود و اشتغال کامل باید با رعایت حریم سایر ابعاد زندگی تعیین شود. دوم اینکه این اشتغال باید نیازهای خانواده را پوشش دهد و معیشت را تأمین کند و نیاز به چند شغل یا کار کردن در بیشتر روز نباشد.
حد و حدود معیشت مناسب و نیازهای خانواده که باید با اشتغال تامین شود نیز باید با بررسی و دقت در منابع اسلامی کشف و تعیین شود.
این محدوده و تعریف باید مبنای طراحی اقتصادی جامعه اسلامی در چند زمینه مانند حداقل دستمزد، ساعات کاری، حقوق عائله مندی، تأمین اجتماعی و امثال آن قرار گیرد.
________________________________________
1) تحف العقول عن آل الرسول علیهم السلام , جلد۱ , صفحه۴۰۹
2) وسائل الشیعة,جلد 18,صفحه 335 / مستدرک الوسائل,جلد 13,صفحه 55